Taith Archifau Morgannwg

Ddydd Sadwrn ges i’r fraint i ymuno â thaith o Archifau Morgannwg.

Fe drefnwyd y daith fel rhan o’r cwrs Canfod Hanes y Gymraeg yng Nghaerdydd gan Menter Caerdydd a Dylan Foster Evans.

Storfa yn Archifdy Morgannwg.

Storfa yn Archifdy Morgannwg.

Cawson ni ein tywys ‘tu ôl y llenni’. Cyfle i weld y storfeydd a gedwir yr un tymheredd trwy’r flwyddyn er mwyn gwarchod y dogfennau.

Roedd pob math o ystafelloedd eraill gyda teclynnau a pheirianau i lanhau, categoreiddio a storio hen ddogfennau.

Mae’r adeilad yn weddol newydd a leolir yn agos i Stadiwm Dinas Caerdydd ger Heol Sloper (trowch ar bwys HSS Tool Hire – mae arwydd brown fanna).

Edrychon ni hefyd ar y cyfleusterau cyhoeddus ble gall unrhyw un cofrestru a galw mewn i ymchwilio’r archifdy.

Diolch i Rhian Phillips o’r Archifau am drefnu’r taith. Roedd hi wedi dod o hyd i sawl dogfen o ddiddordeb i’r grwp. Roedd hyn yn cynnwys hen fapiau o Gaerdydd o’r 1800au, posteri theatr Cymraeg o’r 1800au a chofnodion y capel ar Heol Llandaf

Edrych ar fapiau.

Edrych ar fapiau.

Mae’r dogfennau’n fregus ac mae’n anhygoel mewn ffordd bod y cyhoedd yn cael cyffwrdd â nhw!

Mae’r mapiau yn dangos twf aruthrol ein dinas dros y ddwy ganrif ddiwethaf.

Fy hoff beth oedd hen fap o Dreganna, neu ‘Canton Farm’ fel oedd hi. Er bod y mapiau’n defnyddio’r Saesneg fel iaith swyddogol, mae’n amlwg iawn ta Cymraeg oedd iaith yr ardal. Roedd disgrifiadau’r caeau yn Gymraeg. Er enghraifft mae’n dweud bod cae ble lleolir Tesco Metro Canton yn ‘ddwy [erw?] a hanner’.

Rwy’n hoff iawn o’r ffaith bod patrymau stryd wedi aros dros ddwy ganrif (edrychwch ar Delta Street, er enghraifft).

2014-11-08 11.28.52

Map o ‘Canton Farm’ – Treganna, Caerdydd tua 1812.

Diolch i Dylan, Rhian a phawb arall am fore diddorol. Bydda i nôl i wneud gwaith ymchwil pan gaf i’r cyfle.

Archifau Morgannwg, Clos Parc Morgannwg, Caerdydd,

Advertisements

Ynghylch Richard Nosworthy

Gic, Cenedlaetholwr, Sosialydd
Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Uncategorized. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s