Beth sy ar y bocs? Rhaglenni o Loegr.

Remote Control, Television - TV-controller

[Llun Creative Commons gan espensorvik ar Flickr – linc]

Weithiau mae’n hawdd derbyn pethau heb gwestiynu.

Un o’r pethau hynny yw’r hyn sy’n digwydd pan rydyn ni’n troi’r radio neu teledu ymlaen.

Ar fy radio, mae 33 gorsaf DAB. Dim ond 7 ohonyn nhw sy’n Gymreig/lleol.

Ond yn fwy anhygoel yw’r ffaith bod pob un o’r gweddill yn dod o un wlad arall – Lloegr.

Ar ben hynny, yn anffodus mae nifer cynyddol o raglenni ar orsafoedd ‘lleol’ yn rhaglenni canolog ar draws rhwydwaith Prydeinig.

Mae’n batrwm tebyg ar y teledu.

Pan edrychais i yn ddiweddar roedd 65 sianel teledu Freeview ar gael yma yng Nghaerdydd, yn ogystal a sianeli HD a radio.

Allan o’r 65, mae un sianel cenedlaethol (S4c), a 4 sianel (BBC1, BBC2 ac ITV 1/ITV1+1) – gyda lleiafrif bach o raglenni Cymreig.

Eto, mae’r rhan fwyaf yn sianeli o Loegr, a chwpl o eithriadau megis Russia Today ac Al Jazeera.

Ond does dim un sianel Freeview o Ffrainc, Japan neu Brasil. Dim sianel o’r Almaen, Affrica neu Tseina. Does dim hyd yn oed o wledydd eraill sy’n darlledu yn Saesneg megis Canada, Awstralia ac Iwerddon.

Ers hynny mae’r sianel newydd Made In Cardiff wedi dechrau darlledu, sy’n ddatblygiad da.

Ond yr hyn sy gyda ni yw gwlad lle mae’r rhan helaeth o deledu yn dod o’r wlad drws nesaf.

Dydy hyn ddim yn sefyllfa iach.

Wrth gwrs mae’n naturiol bod teledu Seisnig ar gael yng Nghymru. Rydyn ni’n deall Saesneg ac mae’r rhaglennu yn apelio aton ni.

Ond mae’n creu problemau mawr.

Crystal radio enthusiast

By Khalid Mahmood (Own work) [CC-BY-SA-3.0 or GFDL], via Wikimedia Commons

Mae’r diffyg darlledu Cymreig a dominyddiaeth o ran nifer, cyllideb ac amseru ffafriol rhaglenni Saesneg wedi cyfrannu at sefyllfa lle nad yw llawer o’r boblogaeth yn deall ein system gwleidyddol.

Mae Llywydd y Cynulliad, Rosemary Butler, wedi mynegi pryder am ‘Ddiffyg Democratiaeth’.

Yn ogystal â hynny, rydyn ni’n colli cyfle i ddathlu a chreu diwylliant Cymreig cryf, i hybu hyder ein pobl a gweld y lles o ran swyddi.

Rwy’n ofni bod y ffocws ar raglenni o un wlad arall hefyd yn golygu bod pobl Cymru yn colli mas ar gyfleoedd i werthfawrogi diwylliant gweddill y byd.

Ac wrth gwrs dydy hyn ddim yn helpu’r iaith Gymraeg chwaeth.

Beth yw’r ateb felly?

Mae’n rhaid i ni ddatganoli’r strwythurau sy’n rheoli darlledu yng Nghymru, er mwyn gwasanaethu Cymru fel cenedl.

Ateb Cymdeithas yr Iaith yw treth newydd fydd yn ariannu darlledwr newydd.

A chyn hynny, mae pethau eraill allwn ni wneud:

  • Gwnewch ymdrech i wylio, recordio ac hyrwyddo’r rhaglenni/gwasanaethau prif-ffrwd Cymreig gorau
  • Ewch ati i ddarganfod, gwerthfawrogi a chyfrannu at (yn ariannol a thrwy gyfrannu cynnwys) gwasanaethau amgen Cymreig sy’n bodoli – megis Radio Cardiff, Mon FM, Radio Beca, Cymru FM, Daily Wales a Pobl Caerdydd.
  • Anghofiwch am DAB – prynwch radio rhyngrwyd neu hyd yn oed yr hen ‘short wave’ y tro nesaf.
  • Arwyddwch ddeiseb Ymgyrch Newsnight Cymru.
  • Ewch ati i greu cynnwys eich hun! Podlediadau, Fideos bach, neu trwy gyfrannu at wasanaeth hyperleol yn eich ardal. (Mae cyngor da ar Youtube Playbook).

Rwy’n gobeithio bod proffeil cynyddol y sefyllfa hyn a’r technoleg newydd yn arwain at newidiadau sylweddol yn y dyfodol agos.

Os oes gyda chi syniadau eraill, plis rhowch nhw yn y sylwadau isod…

Advertisements

Ynghylch Richard Nosworthy

Gic, Cenedlaetholwr, Sosialydd
Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Uncategorized. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s